İnfertilite (kısırlık) tedavisi
Tedavi araştırma safhasında bulunan nedene bağlı olarak yumurtlamayı
sağlamak için hormon uygulanmasından cerrahi müdahaleye veya tüp bebek gibi
yardımcı üreme tekniklerine kadar değişebilir.
Yumurtlama problemleri
Kısırlık nedeniyle doktora başvuran kadınların yaklaşık % 20'sinde
yumurtlama problemi vardır. Kadın üreme fonksiyonları bazı hormon bezleri
tarafından salgılanan hormonlarla kontrol edilir. Bu bezlerden beyin sapında
bulunan iki tanesi FSH ve LH hormonları yumurtlamanın oluşmasında temel rol
oynarlar.
Bu bezlerdeki hormon salınımındaki bozukluklar yumurtlama problemlerine yol
açarlar. Bu durumda yumurtlama çeşitli ilaçlarla (Klomifen, Pergonal Humegon,
Metrodin) uyarılmalıdır. Yumurta gelişimi kandaki hormon seviyeleri ve
ultrasonla takip edilerek, yumurtlama için uygun zaman tayin edilebilir.
Bazı durumlarda yumurtanın çatlaması çeşitli ilaçlarla (Profazi, Pregnyl)
sağlanabilir. Döllenme için en uygun zaman böylece belirlendikten sonra
çifte ilişki önerilebileceği gibi halk arasında aşılama diye anılan
spermlerin yıkanması sonrası rahim içine yerleştirilmesinden ibaret olan
inseminasyon da yapılabilir.
İnseminasvon tedavisi
İnseminasyon daha çok rahim ağzına ait problemlerin bulunduğu, sperm
sayısında ve hareketliliğinde hafif bozuklukların bulunduğu veya çifte ait
hiçbir problemin bulunamadığı açıklanamayan kısırlık durumlarında
uygulanmaktadır.
İnseminasyon için erkekten alınan sperm sıvısı laboratuar koşullarında
çeşitli yıkama işlemlerine tabi tutularak sperm hücreleri dışındaki tüm
sıvılarından arındırılmakta, sperm hücreleri çok az bir sıvı içinde
konsantre edilmekte böylece sayı hareketlilik oranı artırılmaktadır. Daha
sonra bu sıvı ince bir kateter yardımı ile rahim ağzından geçirilerek
doğrudan rahmin içine verilmektedir.
Bu tedavi rahim ağzından salgılanan mukusun spermin rahim içine geçişini
engellediği durumlarda en iyi sonucu vermektedir. İnseminasyon ayrıca nedeni
açıklanamamış kısırlık olgularında ve hafif erkek kısırlığı olgularında da
daha düşük başarı oranları ile kullanılmaktadır. En yüksek gebelik
oranlarının ilk üç uygulamada olduğu altı uygulamadan sonra gebelik şansının
çok düşük olduğu gösterilmiştir. Uygun koşullarda yapılmış üç inseminasyon
sonrası yardımcı üreme tekniklerine geçilmesi düşünülebilir. Özellikle
nedeni açıklanamayan kısırlık olgularında çiftlerin yaklaşık yüzde 25'inde
tüp bebek uygulanmasında spermden veya yumurtadan kaynaklanan bir döllenme
bozukluğu görülmektedir. İnseminasyon tedavisi ile gebelik şansı altı
uygulama sonucu yaklaşık olarak yüzde 30 civarındadır.
Yumurtlama yokluğu ilaçlara yanıt vermediği bazı durumlarda yumurtalık
yetmezliğine bağlı olabilir. Tedavisi olmayan bu durumda tek çözüm ülkemizde
uygulanmasına izin verilmeyen yumurta veya embriyo bağışıdır.
Yardımcı üreme teknikleri
Erkek ve kadın üreme hücrelerinin doğal yollardan bir araya gelemediği
durumlarda daha ileri tekniklere başvurmak gerekmektedir. Bu tekniklerin
çoğunda kadının yumurtaları ultrason kontrolünde bir iğne ile emilerek vücut
dışına alınmaktadır. Bu amaçla çeşitli ilaçlarla aynı anda birçok yumurtanın
gelişmesi sağlanmakta ve uygun koşullarda 20'den fazla yumurta hücresi elde
edilebilmektedir. Sperm elde edilmesi ise çoğu zaman çok daha kolaydır ancak
menisinde sperm bulunmayan erkeklerde spermleri yumurtalık kanalından veya
doğrudan yumurtalıklardan elde etmek için cerrahi işlemlere gerek
duyulmaktadır.
Aşılama
Genetik tanı (preimplantasyon)
İleri düzey uygulamalar
Son gelişmeler |
